Fàilte

Fàilte gu làrach-lìn a’ phròiseict ERSKINE a tha a’ rannsachadh nan irisean Gàidhlig a stèidhich Ruaraidh Arascain is Mhàirr tràth anns an fhicheadamh linn, na buaidhe a bha aca air litreachas na Gàidhlig agus neo-eisimeileachd na h-Alba, agus nan daoine a bha ’n sàs annta, ann an Alba fhèin agus gu h-eadar-nàiseanta. ’S iad sgioba a’ phròiseict Dr Petra Johana Poncarová (neach-rannsachaidh Mharie Curie) agus Àrd-Ollamh Murray Pittock.

B’ e iomairtiche, sgrìobhadair, agus neach-deasachaidh a bh’ ann am Ruaraidh Arascain is Mhàirr (1869–1960) a bha ’n sàs gu domhainn ann am poilitigs agus cultair aig fin-de-siècle agus ann an iomadh gnìomhachd co-cheangailte ri neo-eisimeileachd na h-Alba agus ath-bheòthachadh na Gàidhlig. Chuir e air dòigh còig irisean: Am Bàrd (1901–1902, mìosachan), Guth na Bliadhna (1904–1925, ràitheachan), Alba (1908–1909, iris sheachdaineach), An Sgeulaiche (1909–10 mìosachan, 1910–11 ràitheachan), agus An Ròsarnach (1917, 1918, 1921, 1930, bliadhnachan).

Tharraing na h-irisean lìonra de sgrìobhadairean Albannach agus eadar-nàiseanta, agus leudaich iad naidheachdas agus litreachas ùr anns a’ Ghàidhlig. Gu soirbheachail, mheasgaich iad seallaidhean os-nàiseanta, poilitigs radacail, agus sgrìobhadh air an robh fèill na bu farsainge. Leis an ùidh a bha aca ann an dùthchannan Ceilteach eile agus anns an Roinn-Eòrpa agus beachdan adhartach air mar a ghabhas cultar na Gàidhlig leasachadh, b’ e ionadan de co-obrachadh eadar-nàiseanta a bh’ annta agus freumhan de gnìomhachasan cultarail, oir bhrosnaich iad dràma na Gàidhlig agus na ciad nobhailean a chaidh fhoillseachadh anns a’ chànan.

Fhuair am pròiseact taic-airgid tro Iomairtean Mharie Skłodowska-Curie, barantas bho UKRI, agus tha e air a thoirt gu buil aig Oilthigh Ghlaschu ann an 2023–2025.